Voor OVO-coach Guy Bylemans zou het totaal onverstandig zijn voor Europa om nu niet naar Afrika te kijken. Niet vanuit een klassieke Noord-Zuidlogica, maar vanuit ondernemerschap, investeringen en economische samenwerking. De verhalen van Martha en Daniel van MADCO en Charles van My Guardian tonen waarom.
Voor Guy Bylemans is het eigenlijk heel simpel. Europa kan het zich in de huidige geopolitieke context niet veroorloven om Afrika uitsluitend te bekijken vanuit zijn problemen en noden. We moeten ook oog hebben voor het economische potentieel van het continent en voor de ondernemers die dat potentieel vandaag al in de praktijk omzetten.
Guy weet waarover hij spreekt. Vanuit zijn professionele ervaring kent hij het internationale bedrijfsleven al veel langer; sinds twee jaar zet hij die ervaring ook in als vrijwillige coach bij Ondernemers voor Ondernemers (OVO). Daar ontmoet hij ondernemers die bedrijven uitbouwen in omstandigheden die vaak minder voorspelbaar zijn dan bij ons, die toegang tot financiering zoeken, werkgelegenheid creëren en oplossingen ontwikkelen voor heel concrete problemen.
| “Als je in deze geopolitieke context vanuit Europa of België niet met economische ogen naar Afrika kijkt, dan is dat een stommiteit.” |
-Guy Bylemans, Business coach OVO
Voor Guy betekent dat niet dat internationale samenwerking geen rol meer te spelen heeft. Wel dat we ze anders kunnen bekijken: minder als eenrichtingsverkeer en veel sterker vanuit ondernemerschap, investeringen en duurzame economische relaties.
| “We hebben de gelegenheid om een economisch verhaal te vertellen over wat internationale samenwerking ook kan zijn. Kijk naar wat Martha doet. Dát is investeren. Dát is ondernemen.” |
-Guy Bylemans, Business coach OVO
Martha Namabiro is precies zo'n ondernemer. Samen met haar vennoot Daniel bouwen ze in Oeganda aan MADCO Investments, een agribusiness die zich de voorbije jaren stap voor stap heeft ontwikkeld rond de noden van lokale landbouwers. Guy begeleidt hen vanuit OVO en leerde Martha en Daniel ondertussen goed kennen. De band en het wederzijdse vertrouwen die tijdens dat traject zijn gegroeid, maken voor hem duidelijk dat coaching uiteindelijk over veel meer gaat dan cijfers en businessplannen.
Guy omschrijft MADCO graag als de “baby” die Martha en Daniel samen grootbrengen. Toen hij hen ooit vroeg of die baby een jongen of een meisje was, kwam het antwoord: een dochter.
| “Because girls are so dedicated.” |
—Martha Namabiro, Managing Director MADCO
Het beeld past verrassend goed bij het verhaal van MADCO. Martha en Daniel hebben hun onderneming niet in één beweging gebouwd. Ze hebben haar stap voor stap laten groeien, telkens door goed te kijken naar wat er op het terrein ontbrak en daar een zakelijke oplossing voor te ontwikkelen.
Die manier van ondernemen vat Martha zelf heel eenvoudig samen:
| “We are looking at the gaps and encouraging ourselves to fill the gaps.” |
—Martha Namabiro, Managing Director MADCO
Precies daarin zit voor Guy de kracht van haar ondernemerschap. Martha vertrekt niet vanuit de vraag welk project ze kan opzetten, maar vanuit de realiteit van haar klanten. Waar zit een probleem? Wat ontbreekt er? En kan MADCO een oplossing ontwikkelen die tegelijk economische én maatschappelijke waarde creëert?
Dat die aanpak werkt, blijkt ook uit de financiële evolutie van MADCO. In 2025 realiseerde de onderneming een omzetgroei van bijna 78 procent ten opzichte van het jaar voordien. Tegelijk verbeterde ook de rendabiliteit aanzienlijk. MADCO groeit dus niet alleen in activiteiten en ambitie, maar bouwt stap voor stap ook aan een steeds sterkere financiële basis.
Martha kende de landbouwsector van binnenuit en zag onder meer hoe boeren investeerden in landbouwmachines, maar niet altijd over de kennis beschikten om die optimaal te gebruiken. In plaats van alleen machines te leveren, begon ze landbouwers daarom ook te adviseren en te begeleiden. Vanuit die dienstverlening groeide MADCO verder: van consultancy naar de verhuur van landbouwmachines tot de verkoop van ingrediënten voor veevoeders.
Voor Guy wordt die groei pas echt tastbaar wanneer hij ziet wat ze betekent voor andere ondernemers. Hij herinnert zich een bezoek aan een landbouwbedrijf met een veestapel van ongeveer honderd koeien. MADCO had daar niet simpelweg een machine of een product afgeleverd. Martha en haar team hadden samen met de ondernemer naar zijn bedrijf gekeken en geholpen om zijn manier van werken te verbeteren. In business termen: zij deden een re-engineering van de processen van de landbouwer klant.
Wat Guy vooral bijbleef, was het vertrouwen dat de ondernemer in Martha stelde.
En precies daar wordt zichtbaar wat een onderneming als MADCO kan betekenen. Wanneer MADCO groeit, creëert het niet alleen economische waarde voor zichzelf. Het helpt andere landbouwbedrijven productiever te worden, verspreidt kennis, creëert werkgelegenheid en bouwt mee aan een sterker lokaal economisch ecosysteem.
Vandaag staat MADCO voor een volgende belangrijke stap. De terreinen waarop het bedrijf gevestigd is, staan te koop. Martha en Daniel zouden er graag blijven en de gronden zelf verwerven, maar beschikken momenteel niet over voldoende middelen om die investering alleen te dragen. Samen met OVO wordt bekeken welke mogelijkheden er eventueel zijn. Hun “dochter” is dus nog lang niet volgroeid. En misschien hoeft dat ook niet. Want ondernemen betekent voor Martha en Daniel telkens opnieuw kijken waar een probleem zit en daar een nieuwe kans in zien. MADCO groeit niet ondanks de uitdagingen, maar door er voortdurend oplossingen voor te zoeken.
Voor Guy is Martha daarom veel meer dan een mooi voorbeeld van internationale samenwerking. Ze is vooral wat we in Europa soms nog te weinig zien wanneer we naar Afrika kijken: een ondernemer met ambitie, een groeiend bedrijf en een markt vol mogelijkheden.
Het verhaal van Martha staat niet op zichzelf. In zijn werk met OVO ontmoet Guy ondernemers uit heel verschillende sectoren, maar telkens ziet hij dezelfde dynamiek: ze vertrekken vanuit een concreet probleem, bouwen daar een onderneming rond en botsen vervolgens op de volgende uitdaging die groei met zich meebrengt.
Dr. Charles Maina is een ander mooi voorbeeld. Charles is de ondernemer achter My Guardian, een Oegandees technologiebedrijf dat Oost-Afrikaanse arbeidsmigranten ondersteunt, in het bijzonder mensen die in het Midden-Oosten werken. Hij studeerde en werkte zelf een tijd in België en behaalde zijn doctoraat aan de Universiteit Hasselt. Daarna zette hij zijn kennis en ervaring in voor een probleem dat veel dichter bij huis lag.
Voor heel wat Oost-Afrikaanse gezinnen kan werken in het Midden-Oosten een wereld van verschil maken. Het zorgt voor een inkomen en nieuwe kansen voor de familie thuis. Maar daar staat vaak ook heel wat tegenover: jarenlang ver van huis zijn en soms werken in kwetsbare of onveilige omstandigheden.
Met Track, Trace and Rescue ontwikkelde My Guardian daarom een oplossing om arbeidsmigranten verbonden en zichtbaar te houden. Wanneer het contact met iemand verloren gaat, kan die persoon worden opgespoord en kan er indien nodig hulp worden georganiseerd.
Ook OVO werd deel van dat groeiverhaal. Charles kreeg coaching en toegang tot een sociale lening waarmee My Guardian zijn activiteiten verder kon uitbreiden. Maar de oplossing voor het ene probleem bracht al snel een volgende uitdaging aan het licht.
Guy, die Charles via OVO coacht, zag hoe de aandacht verschoof van de bescherming van arbeidsmigranten naar een andere belangrijke vraag: wat gebeurt er met het geld waarvoor zij zo hard werken?
Alleen al in 2025 ontving Oeganda ongeveer 2,5 miljard dollar aan geldtransfers vanuit het buitenland. Geld dat thuis wordt gebruikt voor voeding, gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting en het levensonderhoud van gezinnen.
Zo ontstond GuardianPay, de financiële tak die onder dezelfde eigenaars valt als My Guardian. OVO begeleidt Charles vandaag ook bij de verdere ontwikkeling ervan. De ambitie: geldtransfers goedkoper en transparanter maken, zodat een groter deel van elke verdiende dollar ook daadwerkelijk bij de familie thuis terechtkomt.
En Charles kijkt nog verder. Op termijn wil hij meer dan één miljoen Oost-Afrikaanse arbeidsmigranten bereiken in de belangrijkste migratiecorridors naar het Midden-Oosten. Zo wil hij financiële inclusie combineren met het beschermingsnetwerk dat My Guardian al heeft opgebouwd.
| “Een arbeidsmigrant is soms jarenlang weg van de mensen van wie hij of zij houdt, om hen een betere toekomst te geven. Als we ervoor kunnen zorgen dat die persoon veiliger kan werken én dat meer van het verdiende geld thuis terechtkomt, dan bouwen we niet alleen een goed bedrijf. Dan bouwen we ook aan iets wat ertoe doet.” |
-Dr. Charles Maina, CEO My Guardian
Charles ziet een gelijkaardige uitdaging voor Afrikaanse producten. Via Carledorian Connection, een bedrijf dat internationale markten met elkaar verbindt, onderzoekt hij hoe producten zoals Oegandese koffie makkelijker en rechtstreeks hun weg kunnen vinden naar klanten in Europa.
Het probleem is herkenbaar: een goed product alleen is niet genoeg. Ondernemers hebben ook toegang nodig tot betrouwbare afnemers, logistiek, distributiekanalen en internationale partners.
“The problem is market entry.” Voor Charles draait het daarom steeds meer om het bouwen van economische corridors: voor mensen, voor geld én voor producten.
Waarom zou Oegandese koffie bijvoorbeeld niet sterker zijn weg kunnen vinden naar dezelfde markten in het Midden-Oosten waar vandaag honderdduizenden Oost-Afrikanen wonen en werken? En tegelijk kunnen ook de handelsrelaties met Europa verder worden uitgebouwd.
Voor OVO is dit ondernemerschap pur sang: vertrekken van een concreet probleem, een werkbare oplossing bouwen en onderweg telkens nieuwe kansen zien om economische én maatschappelijke waarde te creëren. OVO ondersteunt ondernemers zoals Charles in die groei, met coaching, toegang tot financiering en de juiste netwerken en partners.
Wat begon met het beschermen van arbeidsmigranten, groeide zo uit tot nieuwe oplossingen om mensen, geld en markten met elkaar te verbinden. Het toont hoe de ondersteuning van één ondernemer uiteindelijk een impact kan hebben die veel verder reikt dan één bedrijf.
Het brengt ons opnieuw bij de visie die Guy en OVO delen. Want als Europa werkelijk met economische ogen naar Afrika wil kijken, volstaat het niet om Afrikaanse ondernemers alleen te helpen om betere bedrijven te bouwen. We moeten ook bereid zijn om zaken met hen te doen.
Europa vertrekt traditioneel vaak vanuit de vraag: wat kunnen wij brengen? Kapitaal, expertise, technologie, opleiding. Dat blijft relevant. Maar binnen OVO willen we daar bewust een tweede vraag naast zetten: wat kunnen we samen creëren?
Het is precies die wederkerigheid die centraal staat in onze visie op ondernemerschap en samenwerking met Afrika.
Martha laat zien waarom die vraag interessant is. Zij bouwt een bedrijf dat vanuit de dagelijkse realiteit van Oegandese landbouwers oplossingen ontwikkelt, andere ondernemingen productiever maakt en ondertussen zelf sterk groeit. Charles trekt dezelfde gedachte internationaal door. Hij vraagt niet alleen om ondersteuning voor zijn eigen onderneming, maar stelt de vraag hoe Afrikaanse ondernemingen toegang kunnen krijgen tot nieuwe internationale markten.
Dat verandert de verhouding: van hulp naar samenwerking, van begunstigden naar ondernemers, van projecten naar investeringen en van Noord-Zuid naar economische partners. En vooral: van kennisoverdracht in één richting naar een relatie waarin beide kanten iets te winnen én iets te leren hebben.
Economische samenwerking met Afrika gaat niet alleen over de vraag wat Europese ondernemers kunnen bijdragen. Wie tijd doorbrengt met ondernemers als Martha en Charles ontdekt al snel hoeveel innovatie ontstaat in een omgeving waarin middelen niet vanzelfsprekend beschikbaar zijn. Ondernemers moeten er vaak bijzonder pragmatisch zijn. Ze werken met wat lokaal voorhanden is, passen hun businessmodel aan wanneer omstandigheden veranderen en zoeken voortdurend naar manieren om meer waarde te creëren met beperkte middelen.
Daarbij ontstaan vaak praktijken die sterk aansluiten bij de principes van de circulaire economie: lokale grondstoffen worden optimaal benut, reststromen krijgen een nieuwe bestemming en verschillende activiteiten worden zo met elkaar verbonden dat de output van de ene opnieuw waarde creëert in de andere. Circulariteit is er dan niet noodzakelijk een afzonderlijke duurzaamheidsstrategie, maar zit vaak van bij het begin verweven in het businessmodel.
Voor OVO is dat een bijzonder interessant thema. Duurzaam ondernemerschap gaat voor ons niet alleen over economische groei, maar ook over hoe ondernemers slimmer en efficiënter omgaan met grondstoffen, lokale waardeketens versterken en oplossingen ontwikkelen die op lange termijn standhouden. Tegelijk zien we circulariteit als een domein waarin kennisuitwisseling in twee richtingen kan gaan. Belgische en Afrikaanse ondernemers kunnen hier veel van elkaar leren.
Dat is geen romantisering van ondernemen in Afrika. De uitdagingen zijn reëel. Toegang tot kapitaal blijft moeilijk. Infrastructuur en regelgeving kunnen groei afremmen. Internationale markten zijn niet eenvoudig toegankelijk. Maar net die context zorgt er ook voor dat ondernemers bijzonder creatief en veerkrachtig moeten zijn.
En precies daarom wil OVO tijdens de Inspiration Tour niet alleen tonen wat Belgische ondernemers naar Oeganda kunnen brengen. Minstens even belangrijk is de vraag wat zij uit Oeganda mee terug naar België kunnen nemen.
| “We moeten afstappen van het idee dat Europa naar Afrika trekt om er enkel kennis of oplossingen te brengen. We kunnen zoveel van elkaar leren. Echte samenwerking begint niet vanuit veronderstellingen, maar door elkaar te ontmoeten, naar elkaar te luisteren en elkaars realiteit te begrijpen. Daar groeit vertrouwen, worden ideeën uitgewisseld en ontstaan kansen die geen van beide partijen alleen zou kunnen creëren.” |
-Anne-Lise Passelecq, Manager Team Support Ondernemers voor Ondernemers
Voor Anne-Lise Passelecq, die vanuit OVO de Inspiration Tour mee organiseert en de delegatie naar Oeganda begeleidt, ligt daar een belangrijk uitgangspunt van de reis: echte economische samenwerking begint bij ontmoeting.
Je kunt honderden rapporten lezen over de economische groei van Afrika. Je kunt cijfers bekijken over bevolkingsgroei, investeringen of marktpotentieel. Maar dat is iets anders dan naast Martha staan en horen waarom ze opnieuw een oplossing voor haar boeren heeft ontwikkeld. Of met Charles discussiëren over waarom Oegandese koffie moeilijk rechtstreeks bij Europese klanten geraakt.
Daar krijgt economische samenwerking een gezicht.
Dat is ook waar OVO een rol wil spelen. Afrikaanse ondernemers die deelnemen aan onze programma’s worden gedurende meerdere maanden individueel begeleid door lokale coaches en ervaren Belgische en internationale ondernemers en experts.
Die coaching vertrekt bewust vanuit gelijkwaardigheid. Het betekent niet dat een Belgische expert naar een Afrikaanse ondernemer reist om uit te leggen hoe ondernemen werkt. Martha en Charles kennen hun klanten, hun markt en hun context immers beter dan een Europese coach dat ooit zal doen.
De meerwaarde zit in de uitwisseling: de juiste vragen stellen, ervaringen en expertise delen, samen een financieel model kritisch bekijken, een ondernemer uitdagen om verder te denken en deuren helpen openen naar financiering, nieuwe markten of potentiële partners. Zo brengt elke partij zijn eigen kennis en ervaring mee en ontstaat er een samenwerking waarin ook de coaches zelf kunnen blijven leren.
Maar de ambitie gaat verder dan individuele coaching. Door Belgische en Afrikaanse ondernemers met elkaar in contact te brengen, kan OVO ook een connector tussen twee economische werelden zijn.
En dat werkt in twee richtingen.
Afrikaanse ondernemers kunnen toegang krijgen tot expertise, financiering, partners en Europese markten. Belgische ondernemers krijgen op hun beurt toegang tot nieuwe ideeën, bedrijven en markten en maken kennis met een ondernemerscultuur waarin creativiteit en aanpassingsvermogen vaak essentieel zijn.
Precies die wederkerigheid staat centraal in de Inspiration Tour.
In november reist Anne-Lise Passelecq samen met een delegatie van Belgische ondernemers en provinciegouverneur Jan Spooren naar Oeganda. Niet voor een klassieke studiereis, maar om het ondernemerschap van dichtbij te ervaren.
De delegatie zal bedrijven bezoeken uit uiteenlopende sectoren en met ondernemers spreken over technologie, landbouw, bouw, circulariteit, duurzaamheid, financiering en groei. Martha en Charles zijn daarbij geen anonieme cases in een presentatie, maar ondernemers die hun bedrijf tonen, hun verhaal vertellen en ook open spreken over de uitdagingen waar ze vandaag nog voor staan.
Achter al die ontmoetingen zit uiteindelijk één eenvoudige ambitie: anders leren kijken.
Niet vertrekken vanuit de veronderstelling dat Europa alle antwoorden heeft, maar nieuwsgierig zijn naar hoe Oegandese ondernemers problemen aanpakken. Niet alleen spreken over Afrika, maar spreken mét Afrikaanse ondernemers. En niet alleen zoeken naar projecten die Europa kan ondersteunen, maar ook naar ondernemingen waarin geïnvesteerd kan worden, bedrijven waarmee zaken gedaan kan worden en ondernemers uit dezelfde sector die kennis, technieken en ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen. Zo kunnen samenwerkingen ontstaan waarin Belgische en Oegandese ondernemers van elkaar leren én duurzame economische relaties opbouwen.
Want internationale samenwerking en economische samenwerking hoeven geen twee aparte werelden te zijn. Wanneer een onderneming groeit, creëert ze jobs, kennis en inkomen. Wanneer haar klanten daardoor sterker worden, groeit die impact verder. En wanneer Europese en Afrikaanse ondernemers elkaar als partners beginnen te zien, ontstaan mogelijkheden die veel verder gaan dan één project of één financiering.
Daarmee komen we uiteindelijk opnieuw uit bij de gedachte waarmee Guy het verhaal begon. Afrika met economische ogen bekijken betekent niet dat we de uitdagingen van het continent negeren. Het betekent dat we óók zien wat er vandaag al wordt opgebouwd – door ondernemers als Martha en Charles.
Niet omdat Afrika Europa nodig heeft om zijn toekomst vorm te geven. Maar omdat Europa een unieke kans heeft om mee te stappen in de economische toekomst die Afrikaanse ondernemers vandaag zelf vormgeven.
