Duurzame aanpak loont voor Indonesische koffieboeren (en de natuur)

Landbouw is van levensbelang voor de bevolking op het Indonesische eiland Sumatra. Maar tegelijk bedreigt het de unieke biodiversiteit van de streek. De ngo Rikolto onderzoekt samen met koffieboeren de meerwaarde van ‘modellen voor de betaling voor ecosysteemdiensten’. Kort gezegd: telen boeren op duurzame wijze, dan krijgen ze een beloning.  
 

De uitdaging  

Sumatra wordt geteisterd door ontbossing. Elke dag verdwijnt er een stuk regenwoud ter grootte van een voetbalveld. De oorzaken: de hogere vraag naar tropisch hout, steeds grotere palmolieplantages en het gebrek aan duurzame landbouwpraktijken bij boeren.  

Landbouwers aanmanen om te stoppen met het kappen van regenwoud werkt niet. Maar liefst 45% van de bevolking haalt z’n inkomen uit landbouw. Bovendien liggen de landbouwopbrengsten laag, waardoor boeren hun land blijven uitbreiden waar ze kunnen.  
 

Landbouw en biodiversiteit verzoenen 

Een andere aanpak is nodig. “Daarom slaat de ngo Rikolto sinds 2017 de handen in elkaar met lokale koffieboeren”, vertelt Björn Macauter, general manager bij OVO. “Hun opbrengsten lopen al jaren terug en een degelijk inkomen halen is er een dagelijkse strijd. Rikolto ontwikkelde Payment for Ecosystem Services-systemen (PES). Het concept: de boeren leren duurzame landbouwpraktijken die de leefomgeving in stand houden. Die verhogen de productiviteit én de kwaliteit.” 

 Bovendien krijgen de boeren een beloning voor de toepassing van die duurzame werkwijze. “Dat is niet noodzakelijk geld: ook investeringen in lokale infrastructuur, zaaimateriaal, een hogere verkoopprijs of ondersteuning op het vlak van beheer behoren tot de opties. Daarnaast brengt Rikolto lokale koffiebedrijfjes in contact met opkopers op de Indonesische markt. Vooral vrouwen en jongeren zijn de spil van die ondernemingen.” 
 

De impact  

Overheidspartners of privéactoren die baat hebben bij het behoud van ecosystemen in de regio staan in voor de beloningen. Een nauwe samenwerking met de lokale overheid is dan ook cruciaal voor de impact en duurzaamheid op lange termijn. De geplande PES-systemen moeten namelijk ingebed zijn in het lokale beleid.  

De aanpak werpt alvast haar vruchten af. “Bij de aanvang van het project in 2017 waren 184 boeren betrokken. In 2021 – wanneer het project ten einde loopt – zal dit uitgegroeid zijn tot 1.400 landbouwers. Daarvan is 1 op 3 jonger dan 35 jaar, bijna 1 op 4 is een vrouw. Daarnaast zullen 5.454 familieleden van de koffieboeren de vruchten plukken van het stabiele inkomen. Denk aan voldoende voeding, degelijke huisvesting en een kans op onderwijs.” 

 

Een hart voor Indonesië   

Sioen financiert via OVO het project. “Dit project sluit aan bij onze visie”, vertelt Miek Naessens, CMO bij Sioen. “Ondernemen met een duurzame impact, zowel voor milieu als maatschappij. En dat gebaseerd op de Sustainable Development Goals (SDG's) van de Verenigde Naties.” 

“Bovendien heeft Sioen een nauwe link met Indonesië: we hebben er een productievestiging. Daar bieden we bovengemiddelde werkomstandigheden die er de algemene levensstandaard omhoog tillen. Niet alleen op het vlak van loon, maar ook op het vlak van gezondheid en veiligheid. Door het project van Rikolto te steunen, trekken we maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen ook door tot buiten onze productiesite.” 


Dit artikel verscheen eerder op csr.sioen.com