“Dankzij OVO heb ik stage kunnen doen in Oeganda”

De voorbije zomer liep studente Michele Hallemans stage in Oeganda via Ondernemers voor Ondernemers (OVO). Het bracht haar nieuwe perspectieven op duurzaamheid.

“Het was de ‘School of life’. Ik zou het zo opnieuw doen.”

 

Michelle Hallemans vertrok begin mei voor drie maanden naar de Oegandese hoofdstad Kampala. Ze ging er aan de slag bij Rena Beverage en Vertical Micro Garden, twee bedrijven die via het SustainableTechnology4Africa-programma geruggesteund worden door OVO.

Michelle trok op avontuur om haar master in duurzaam ondernemen en innovatie af te ronden, een opleiding in Berlijn. “Daar studeerde ik met mensen van over heel de wereld. Ik heb er veel geleerd over thema’s als duurzaamheid en ongelijkheid, maar het bleef theoretisch. Zo is bij mij het idee gegroeid om een stage te zoeken op een plek waar mensen het minder hebben. Uiteindelijk ben ik bij OVO beland en zij hebben me de kans geboden stage te doen in Oeganda”, vertelt ze terug thuis in Limburg.
 

Rena Beverage

De eerste maand van haar verblijf versterkte Michelle het team van Rena Beverage, een familiebedrijfje dat bij OVO eerder al een lening kreeg voor een machine om theezakjes te produceren. Ze maken onder meer frisdrank van hibiscusbloemen, thee en koffievervangers. “Ze hebben ondertussen best al een bekend merk in Kampala”, vertelt Michelle.


Het idee was dat ze een departement duurzaamheid zou opstarten binnen het bedrijf. “De eerste week heb ik meegelopen met de familie om het bedrijf te leren kennen. Door te helpen en klanten te ontmoeten deed ik meteen een pak ideeën op, bijvoorbeeld om de steenkool in de productie te vervangen door elektriciteit. Maar al snel bleek het niet mogelijk te investeren op zo lange termijn. Daar hebben ze het geld niet voor. Projecten moeten meteen opbrengen, want ze zijn vooral bezig om het bedrijf te laten overleven. Mijn kennis was dus niet meteen nuttig.”

Vervolgens gooide Michelle zich vol enthousiasme op een exportplan. “De productie gebeurt volledig artisanaal. De flesjes worden met de hand gevuld en zelf het etiquette wordt er manueel opgeplakt. Hier in België zouden consumenten daar een premium voor betalen. Op zijn thuismark moet Rena opboksen tegen de industriële productie van multinationals als Coca-Cola en mogen de producten zeker niet duurder zijn.” Jammer genoeg voor Michelle en Rena Beverage bleek ook exporteren op korte termijn niet mogelijk, vooral door de strenge voorschriften.

Uiteindelijk kon de 24-jarige studente zich smijten op een project om de impact van het bedrijf te vergroten en tegelijk toch financieel gezond te blijven. Concreet hielp Michelle de opleiding van boeren op te zetten in de teelt van Hibiscus, een plant vol vitaminen en antioxidanten. Een twintigtal boeren leerde naast de gebruikelijk maïs ook bloemen te kweken voor Rena Beverage, dat zich zo van lokale bevoorrading weet verzekerd. De boeren op hun beurt krijgen een hoger en meer divers inkomen. “Hibiscus is een hoogwaardig gewas dat het potentieel heeft mensen uit de armoede te halen. Het project loopt nu nog verder, maar was alvast enorm interessant om te doen”, aldus Michelle.

Vertical Micro Garden

Met haar eerste ervaring op zak trok ze nog acht weken naar Vertical Micro Garden, dat rekjes maakt waarin mensen aan hun muur groenten kunnen kweken. “Daar heerste een heel andere dynamiek”, blikt Michelle nu terug. “Vertical Micro Garden was duidelijk nog een startup. Ze waren echt nog op zoek. Hoe verkopen en aan wie? Hun businessmodel stond nog niet op punt.”

Helaas voor haar slaat op dat moment het noodlot genaamd corona genadeloos toe in Kampala, dat een strenge avondklok invoert en deels in lockdown gaat. Ook Michelle zelf blijft niet gespaard. Op een bepaald moment kan ze moeilijk ademen. Gelukkig krijgt ze goede zorgen van haar gastgezin. Niettemin een moeilijke situatie. “We leefden met acht gezinnen rond een binnenplaats. Ik wilde vooral niemand besmetten”, klink het. Toch weet Michelle haar tijd nuttig te besteden. “Ik heb aan hun website gewerkt, hun sociale media verzorgd en het design van hun verticale tuintjes meer duurzaam gemaakt.”

Bij Vertical Micro Gardens is nog wat werk aan de winkel. “Het plan was de tuintjes aan de armen te verkopen, maar die strategie hebben ze moeten verlaten. Ze mikken nu op de middenklasse, restaurants en mogelijk ook grotere projecten.” Michelle geloof er alvast in: “Er is zeker potentieel. Groenten zijn duur en de prijzen volatiel, dus het is interessant om ze zelf te kweken.”
 

OVO

Vandaag blikt de ze tevreden terug op haar stage. Ze kreeg raad en steun van de coaches die als vrijwilliger voor OVO Rena Beverage en Vertical Micro Garden bijstaan. En Thierry Deflandre, hoofd van Team Investeringen bij de vzw, hield nauw contact. “Het gaf een veilig gevoel te weten dat de bedrijven gelinkt zijn aan een Belgische organisatie. Zo was er een plek waar ik altijd terecht kon.”

Wat Michelle vooral zal bijblijven is de bredere blik op duurzaamheid. “Bij ons is duurzaamheid vooral een progressief en een wat hip begrip. Daar kennen veel mensen het woord zelfs niet. Ze zijn vooral bezig met overleven. Het milieubewustzijn is er veel minder sterk. In Kampala ligt overal plastic en kom je her en der verspreid stortplaatsen tegen. Maar de sociale kant van duurzaamheid zit wel in de projecten ingebakken. Elkaar helpen is er vanzelfsprekend. De missie van Paul bij Vertical Micro Garden was echt mensen te helpen om groenten te kweken. En bij Reno Beverage was de motivatie van de moeder van de familie echt om de kinderen in de sloppenwijken een gezonder drankje aan te bieden.”

“Ik ben dankbaar dat OVO dit mogelijk heeft gemaakt. Ik zou het zo sowieso opnieuw doen”, besluit Michelle. “Het was misschien niet de gestroomlijnde stage zoals ik ze in Duitsland had kunnen doen. Maar ik heb heel andere perspectieven op duurzaamheid leren kennen. Dat is veel waardevoller. Dit was de ‘school of life’.”